verski objekti zrenjanin zrenjanin 005Hram Uspenja presvete Bogorodice

Hram Uspenja presvete Bogorodice jedna je od najstarijih, u celini sačuvanih građevina u Zrenjaninu. Podignut je 1746. godine u vreme Marije Terezije, u stilu baroka. Bila je jedina crkva u Temišvarskoj eparhiji pokrivena crepom. Zahvaljujući toj činjenici i tome što je bio izgrađen od cigala, hram je pošteđen velikog požara 1807. godine u kom su izgorele gotovo sve drvene kuće u gradu. Predstavlja jednobrodnu građevinu sa polukružnom apsidom na istoku i visokim zvonikom na zapadnoj strani. Ikonostas crkve uradio je bečkerečki slikar Georgije Popović. Na ikonama su u tri zone predstavljene scene iz starog i novog zaveta. Pretpostavlja se da je Popović uradio i sedam celivajućih ikona uljanom tehnikom na drvenoj podlozi. Od 1951. godine ove ikone su pod zaštitom Zakona o spomenicima kulture. Zidnu dekoraciju hrama izveo je 1924. godine akademski slikar Aleksandar Sekulić.

 

Rimokatolička katedrala

Rimokatolička katedrala je posvećena Sv. Ivanu Nepomuku, koji se smatra zaštitnikom svih mostova i reka. Izgradnja je trajala od 1864. do 1868. godine na centralnom gradskom trgu, mestu nekadašnje katoličke crkve. Katedrala je trobrodna građevina koju je u neoromaničkom stilu projektovao arhitekta Stevan Đorđević. Građena je po meri grada i njegovih žitelja – odjek njenih zvona dopirao je tačno do obodnih delova Bečkereka. Unutrašnju dekoraciju crkve uradio je ovdašnji umetnik Jožef Gojgner, po biblijskim motivima i već gotovim uzorima francuskog grafičara Gustava Dorea. Katedrala poseduje originalne orgulje iz 1905. godine. Ova katedrala jedan je od simbola skladnog života u višenacionalnoj multikonfesionalnoj sredini.

 

verski objekti zrenjanin zrenjanin 001Hram Vavedenja presvete

Bogorodice Hram Vavedenja presvete Bogorodice je izgrađen 1777. godine. U to vreme najstarija gradska četvrt Gradnulicajoš nije spojena sa Bečkerekom i predstavljala je zasebno naselje. Na mestu današnje crkve postojao je manastir još početkom osamnaestog veka. Barokna je građevina čije je ikonostase oslikao Arsenije Teodorović, a freske Stevan Aleksić. Priča o vavedenjskom hramu počinje mnogo pre 1777. godine. Ostatak te prošlosti je kapela Sv. Rafaila. Monah Rafailo je još za života proglašen svetiteljem i isceliteljem. Preminuo je upravo u gradnuličkom manastiru. Prema predanju, po njegovoj smrti, iz starog bresta u porti crkve potekla je lekovita voda kojom su ljudi lečili ovde epidemijski raširen trahom i druga očna oboljenja. Ovaj, gotovo pet vekova star i Zakonom o zaštiti prirodnih dobara zaštićen brest, nastradao je u požaru pre tridesetak godina i ostao posečenih grana da svedoči o bogatoj istoriji grada na Begeju.

 

Manastir Sv. Melanije Rimljanke

Manastir Sv. Melanije Rimljanke nalazi se na severoistočnom gradskom obodu, zemljištu zvanom „Vodice“. Osnovao ga je episkop banatski dr Georgije Letić 1935. godine. Bio je to prvi ženski manastir u Eparhiji banatskoj. Arhitektura manastira podržava vizantijski stil. Na južnom delu starog konaka iz 1935. godine podignut je 1990. godine nov manastirski kompleks u moravskom stilu. Ikonostas je radio vršački slikar Svetislav Vuković 1937. godine. Na Bogorodičinom tronu nalazi se ikona "Bogorodice Arapske sa Hristom" nepoznatog slikara, a u oltaru ikona "Raspeće Hristovo", slikano na platnu u lazurama. U kapelici na "Vodicama" je ikona "Bogorodice sa Hristom" i ikona Svetog Nikole iz 1899. godine. Na Časnoj trpezi u oltaru čuva se staro prestono Jevanđelje iz 1663. godine i bakrotisk grčkog "Antimisa", načinjen u Beču 1772. godine. Prva upraviteljica manastira bila je monahinja Petronija Savić, rođena sestra naučnika dr Vase Savića. Monahinje u manastiru žive i održavaju ga i danas.

 

Reformatska crkva

Reformatska crkva podignuta je 1891. godine kao jednostavna, jednobrodna građevina sa velikim dvospratnim zvonikom. Delo je arhitekte Zaboreckog. Između ostalog, u njoj se čuvaju i orgulje iz sinagoge, porušene od strane nemačkih okupacionih vlasti u prvim ratnim danima 1941. godine. Sve do 1963. godine bila je ograđena čipkastom ogradom od kovanog gvožđa, što je upotpunjavalo njen optički doživljaj.

 

Crkva Sv. Arhangela Mihajla – Ruska crkva Crkva

Svetog arhangela Mihaila, poznata kao "Ruska", nekada je bila zloglasna tamnica u sklopu Bečkerečke tvrđave. Pravoslavna bogomolja postala je 1922. godine, dolaskom ruskih emigranata, izbeglih nakon Oktobarske revolucije. Više decenija ova crkva nalazila se pomalo u senci ostalih gradskih bogomolja, skrivena u okruženju gradske pijace i kompleksa unutar Gradske bašte. Godine 1993, nakon proglašenja ove crkve parohijskom, počeli su obimni radovi na njenoj obnovi i rekonstrukciji. Dograđen je crkveni toranj sa kupolom, a jula 1997. godine, na kupolu je postavljen i pozlaćeni krst.

 

Slovačka evangelistička crkva

Slovačka evangelištička crkva podignuta je 1837. godine. Predstavlja skladnu kombinaciju neobaroknih i neoromanskih elemenata, koji se delom prenose i na susedni parohijski dom, čime se dobila zaokružena arhitektonska celina u starom urbanom gradskom jezgru.

 

verski objekti zrenjanin zrenjanin 002Pijaristička crkva

Pijaristička crkva osnovana je od strane reda sveštenika Pijarista, profesora ovdašnje gimnazije , 1846. godine. Ovaj katolički red osnovan je 1621. godine i odobren od strane pape Grgura XV. Arhitektonski crkva je jednostavna, manjih dimenzija i sa neoromaničkim ukrasima. Ova crkva pripada kompleksu Gimnazije i Ekonomske škole. Unutrašnjost crkve oslikao je Jožef Gojgner 1879. godine.

 

Rimokatolička crkva u Mužlji

Rimokatolička crkva u Mužlji - Rimokatolička crkva u centru nekada zasebnog mesta, a danas sastavnom delu Zrenjanina - Mužlji, sagrađena je 1902. godine.

 

Jevrejska sinagoga

Jevrejska sinagoga građena je da traje vekovima, a trajala je samo 45 godina. Imala je izgled kubične građevine iz čijeg se središta uzdizala kupola velikog raspona. Izuzetno dekorativne fasade, u mavarskom stilu, učinile su da ova sinagoga bude među najlepšim, ne samo u našoj zemlji. Potreba za njenom izgradnjom usledila je zbog doseljavanja Jevreja, pošto je već bila osnovana Jevrejska opština 1760. godine, kada je bilo oko dvadeset jevrejskih porodica u tadašnjem Bečkereku. Na žalost, u leto 1941. godine Nemci su srušili ovo zdanje, a Jevreje proterali ili ubili.

 

ulica kralja aleksandra prvo karadjordjevica zrenjanin 001Ulica Kralja Aleksandra I Karađorđevića

Glavna ulica nosi naziv Kralja Aleksandra I Karađorđevića i skup je građevina, nekada veoma luksuznih, koje su građene u drugoj polovini XIX veka i početkom XX veka i nose pečat uspona jednog sloja ljudi koji se isticao po svom bogatstvu. Zgrade su građene u duhu secesije ili istoricizma sa elementima neobaroka. Sama ulica projektovana je tako da se sa trga do kraja ulice vidi svaka kuća. Glavna ulica predstavlja zasebnu celinu sačuvanog gradskog jezgra i zaštićeni spomenik kulture, a takođe i najznačajniji stambeno-trgovački i poslovni deo grada.

 

ulica kralja aleksandra prvo karadjordjevica zrenjanin 002Godine 1716. i odlaskom Turaka postaje centralna gradska ulica. Do 1879. godine nosila je naziv ulica Velikog mosta, zatim do 1919. godine Hunjadijeva. Od 1919. do 1941.- godine zvala se ulica Kralja Aleksandra, a za vreme Nemačke okupacije dobija ime Hermana Geringa. Od 1944. godine nosi naziv ulica Kralja Aleksandra I Karađorđevića.

Gotovo svaka kuća u ovoj ulici ima zanimljivu prošlost, a mnogi ljudi koji su u njoj živeli doprinosili su razvoju grada u brojnim oblastima života i rada.

 

Banceova kuća je prva moderna zgrada levog fronta ulice i prva namenska robna kuća koju je 1906. godine podigao vlasnik fabrike nameštaja Miša Bance, sagrađena je u duhu secesije sa elementima neobaroka.

 

ulica kralja aleksandra prvo karadjordjevica zrenjanin 003Zgrada hrvatske štedionice

zgrada Torontalske banke predstavlja jednu od prvih zgrada u Velikom Bečkereku, koja ima fasadnu dekoraciju u stilu secesije. Godine 1926. Torontalsku banku kupuje Prva hrvatska štedionica. Pokrajinski zavod za zaštitu spomenika kulture iz Novog Sada je 1982. godine izradio projekat obnove fasade ovog objekta, sa detaljima stolarije i svetiljki.

Drveni portali su izrađeni prema ovom projektu i ugrađeni u postojeće otvore koji nisu menjani od vremena gradnje. Zgrada će se i nadalje čuvati u neizmenjenom izgledu. U požaru koji se dogodio na leto 2003. godine, izgoreo je celokupan krov zgrade a fasada je pretrpela velika oštećenja.

Ubrzo nakon ovog događaja, Pokrajinski zavod za zaštitu spomenika kulture izradio je projekat obnove kulturnog dobra, nakon čega se pristupilo kompletnoj restauraciji građevine.

 

Kuća kamenoresca Tunera Teodosija iz 1900. godine građena je po planovima Ištvana Barta. Zbog neobičnog mavarskog stila gradnje dobila je naziv „Šeherezada“.

Zgrada srpske štedionice – podignuta je početkom prošlog stoleća, ovaj masivni ugaoni objekat nosi u sebi stilske karakteristike tipične za pozni istoricizam. Skulptorski ukras je pojačan glavama mladića i devojke, mitoloških simbola, koji se naizmenično smenjuju iznad prozora sprata.

 

ulica kralja aleksandra prvo karadjordjevica zrenjanin 004ulica kralja aleksandra prvo karadjordjevica zrenjanin 005Palata Jovana Panjija – Građevinski preduzimač i suvlasnik jedne od najsavremenijih ciglana u Velikom Bečkereku, Jovan Panji, oko 1920-te godine otpočeo je gradnju svoje reprezentativne palate u glavnoj varoškoj ulici. Ova palata sagrađena je u jednoj očišćenoj varijanti secesije, odnosno ona stilski predstavlja postsecesijsku građevinu.

 

Kuća Živka Vukova - je podignuta krajem XVIII veka, što potvrđuje i gruntovna karta Velikog Bečkereka iz 1793. godine na kojoj su ucrtani gabariti kuće isti kao i na savremenim planovima. Smatra se da je najstarija sačuvana kuća u jezgru Zrenjanina i jedna od retkih koja je ostala posle velikog požara 1807. godine. Pored pravoslavnih crkava, jedina je stambena zgrada iz perioda baroka. Ne zna se precizno ko ju je i kada podigao, prvi zapisi o vlasnicima kuće – trgovačkoj porodici Vukov, datiraju tek iz sedamdesetih godina 19.veka. Kuća ima odlike barokne stambene gradnje koje se ogledaju u uskom frontu, strogoj simetriji i visokom strmom krovu. Iako je kasnije prepravljena preoblikovanjem fasade, njen sklop dokumentuje nestali barokni arhitektonski fond.

 

ulica kralja aleksandra prvo karadjordjevica zrenjanin 007ulica kralja aleksandra prvo karadjordjevica zrenjanin 009Kompleks Dunđerski Postepeni privredni razvoj i urbanistički rast Velikog Bečkereka, otpočinje krajem XIX I početkom XX veka i izvan granica takozvanog „Varoškog kvarta“ koji je predstavljao najstarije jezgro grada, na okolna prigradska naselja.

Na desnoj obali Begeja, i u neposrednoj blizini „Ajfelovog” mosta, u period između 1905. i 1910. godine podignuta je palata Lazara Dunđerskog, jednog od najbogatijih vojvođanskih veleposednika i industrijalaca toga doba. Palata je sagrađena u stlilu secesije. Nakon izgradnje predstavljala je deo kompleksa Bečkerečke pivare, na koju se nadovezuje, i koja je, takođe, bila u vlasništvu porodice Dunđerski.

Palata je zidana kao stambeno-poslovni objekat. Posmatrano u celini, palata Lazara Dunđerskog pokazuje, da se pri njenom komponovanju vodilo računa da objekat bude pažljivo ukomponovan u prirodno okruženje i da bude u skladu sa susednim, postojećim objektima.

 

trgovi zrenjanina 001Trg slobode

Trg slobode centralni je gradski trg i mesto je na kom se vekovima sučeljavaju tradicije i kulture, ukrštaju putevi i sudbine žitelja Zrenjanina. Funkcionalna arhitektura, sklop atraktivnih, namenski građenih zdanja i otvorenost trga ka glavnim gradskim saobraćajnicama, doprinose njegovoj ukupnoj lepoti. Administrativnom podelom iz 1879. godine, trg dobija naziv "Ferenc Jožef ter" ili "Franc Jozef plac". Ovaj naziv trg nosi do 1919. godine, kada postaje Trg kralja Petra I. Nakon Drugog svetskog rata dobija sadašnji naziv.

 

trgovi zrenjanina 002Na Trgu slobode nalazi se većina najznačajnijih objekata vezanih za društveno i kulutrno biće grada. Pored Gradske kuće, tu su Narodni muzej, Narodno pozorište, Savremena galerija, Gradska biblioteka, Rimokatolička katedrala, hotel "Vojvodina".

 

U ovaj trg uliva se i glavna ulica, kojom je on povezan sa još dva gradska trga – Trgom dr Zorana Đinđića i Žitnim trgom. Tokom istorije Trg slobode je imao različite funkcije i namene. Početkom XX veka ovde je bila stara varoška pijaca, potom stanica malog voza - "Ćire", a u njegovom središtu stajala su i tri spomenika: mađarskom revolucionaru Erne Kišu (od 1906-1920), kralju Petru I Oslobodiocu (od 1926-1941, obnovljen 2005. godine) i spomenik narodnom heroju Žarku Zrenjaninu (od 1952-1964).

 

trgovi zrenjanina 003Trg dr Zorana Đinđića

Trg dr Zorana Đinđića prostor je nepravilnog, levkastog oblika, na mestu račvanja glavne ulice ka Velikom pešačkom mostu i ka Ulici dr Zorana Kamenkovića. Bitnije se počeo izgrađivati posle odlaska Turaka. U poslednjih nekoliko decenija iz osnova je promenio nekadašnji izgled, izgradnjom novog pešačkog mosta i poslovnih objekata u njegovom okruženju.

Između dva svetska rata, kada se zvao Vilsonov trg, ovde se nalazilo više malih lokala i nekoliko javnih ustanova, između kojih i zgrada Petrovgradske štedionice. Na lokaciji sadašnje poslovne zgrade preduzeća GIK Banat nalazilo se i nekoliko reprezentativnih kuća, među kojima i nekadašnji gradski muzej. Blok uz Begej, koji su činile pretežno prizemnice, početkom devedesetih godina zamenjen je modernim arhitektonskim zdanjem Vojvođanske banke.

Trg je u periodu nakon Drugog svetskog rata nosio ime Trg republike. Odlukom Skupštine grada Zrenjanina, 2010. godine preimenovan je u Trg dr Zorana Đinđića.

 

trgovi zrenjanina 004Žitni trg

Žitni trg formiran je po naseljavanju "Pivarske mahale", nakon početka rada Pivare, 1745. godine, kao i novih četvrti prema naselju "Dolja" i Ulici Đure Jakšića. Nekada je služio kao žitna pijaca, pa otuda i njegov naziv. Izgubivši funkciju žitne pijace, sedamdesetih godina služio je kao lokalna autobuska stanica, da bi se potom transformisao u sadašnje javno parkiralište.

U posleratnom periodu preimenovan je u Trg JNA, da bi mu devedesetih godina prošlog veka bilo vraćeno prvobitno ime. Centralno je mesto održavanja turističke manifestacije "Dani piva". Vizure trga bitno su izmenjene gradnjom Magistralnog mosta (1965. godine), a potom i dvanaestospratnih stambenih zgrada (1979. godine) i trgovačko-poslovnog centra "Mala varoš".

 

trgovi zrenjanina 005Karađorđev trg

Karađorđev trg oformljen je u drugoj polovini XVIII veka, kada se na ovom mestu, nekadašnjem severoistočnom varoškom ostrvu "Čontika", formiralo trgovište, gde su se, nekoliko puta godišnje, održavali stočni i robni vašari. Ovu funkciju trg je zadržao sve do posle Drugog svetskog rata, kada je 1954. podignut Karađorđev park sa specifičnom Alejom velikana, a na njegovom obodu novi Gradski stadion i Hala sportova. Karađorđev trg, svojom specifičnom regulacijom i oblikom, razlikuje se od ostalih gradskih trgova. U njega se, iz raznih pravaca, uliva sedam ulica, jednim delom (sa istoka) ograničen je Begejom, a njegov jugozapadni prilaz čini gradska saobraćajna arterija - magistralni put, zahvaljujući kom se trg danas nalazi gotovo u samom gradskom središtu.

 

Mali most

Prostor oko Malog mosta Subotićevom ulicom povezan je sa Trgom slobode, a svojom monumentalnošću u njemu se izdvajaju Palata pravosuđa, zgrada bivše Trgovačke akademije (sadašnje Srednje elektrotehničke i građevinske škole "Nikola Tesla") i Reformatska crkva. Palata pravosuđa građena je od 1906-1908. godine po projektima peštanskih arhitekata Šandora Ajnera i Markusa Rimera. Jedna je od retkih namenski građenih zgrada tog perioda – podignuta je upravo za potrebe grada u periodu razvoja kapitalističke privrede. Danas su u njoj smešteni Okružni, Opštinski i Privredni sud, kao i Opštinsko javno tužilaštvo i pravobranilaštvo. Zgradu nekadašnje Trgovačke akademije projektovao je 1891. godine Ištvan Kiš, u duhu istoricizma. Gabaritom zauzima prostor od obale Begeja, sada Jezera III, sve do ulice Narodnog fronta. Građena je po ugledu na firentinsku arhitekturu, sa bogato dekorisanim prozorskim otvorima na drugom spratu.

 

Turistička organizacija

grada Zrenjanina

Ulica: Koče Kolarova 68,

23000 Zrenjanin, Srbija

tel. +381 23 523 160

fax +381 23 523 161

e-mail : office@zrenjaninturizam.rs


Turističko

informativni centar

Ulica: Subotićeva 1,

23000 Zrenjanin, Srbija

tel. + 381 23 581 890

fax. +381 23 523 260

e-mail : office@zrenjaninturizam.rs

gradituristicka

Ovo je stranica za one koji su nekada bili, a nisu otkrili jedinstvena blaga grada na reci Begej. Ovo nije samo turistička prezentacija. Ovo su živi otkucaji Zrenjanina, srca regije Banat. Od nas, koji u njemu živimo...

Grad Zrenjanin i TO grada Zrenjanina

Gradska uprava: 315-0111

Centar za obaveš. 985 523-985

Policijska uprava 192 564-112

Vatrogasna služba 193

Hitna pomoć 194


Dežurni Lekar: 562-066

Elektro Distribucija 543-210

Elek.Dist. Dispečar. 522-444

Osnovni sud: 564-737

Viši sud: 564-712

Privredni sud: 561-929

Prekršajni sud: 525-253

Opštinsko javno tužil.: 560-150

Free Joomla! template by L.THEME