ZRENJANINSKI ISTORIJSKI ARHIV

Izlozbeni salon istorijski arhivIstorijski arhiv Zrenjanin je ustanova kulture od regionalnog značaja koja se bavi zaštitom, prikupljanjem, sređivanjem, obradom i čuvanjem arhivske građe. Arhiv, takođe, omogućuje dostupnost arhivskih dokumenata u naučno – istraživačke, privatnopravne i javnopravne svrhe. Zbog vredne arhivske građe, knjiga, novina i časopisa, te zbog njegove kulturno prosvetne, izložbene i izdavačke delatnosti Istorijski arhiv Zrenjanin ima značajno mesto u kulturnom životu naše sredine.

Zrenjaninski istorijski arhiv je počeo sa radom 1. avgusta 1947. godine, po odluci Glavnog izvršnog odbora Narodne skupštine autonomne pokrajine Vojvodine, pod imenom Arhivsko središte broj 4 u Zrenjaninu. Teritorijalna nadležnost obuhvatala je grad Zrenjanin i srezove: Begejski, Tamiški i Jašatomićki.

Prvi upravnik bio je Timotej Tima Rajić, bogoslov i pravnik, gradski veliki beležnik, član Istorijskog društva u Novom Sadu i vodeći arhivski stručnjak svoga vremena u Vojvodini. Današnji naziv Arhiv nosi od 1965. godine.

Enterijer izlozbenog salona istorijski arhivZa uspešan rad Arhiv je 2007. godine nagrađen prestižnom nagradom Zlatni arhiv koja se dodeljuje najuspešnijim arhivima u Republici Srbiji. Delatnost zaštite arhivske građe i registraturskog materijala obavlja u skladu sa Zakonom o kulturnim dobrima, za grad Zrenjanin, opštine Novi Bečej, Nova Crnja, Žitište i Sečanj. Zaštita arhivske građe i registraturskog materijala van Arhiva vrši se u preko 2.000 registratura.

Arhiv Vojvodine je matični arhiv koji ima nadležnost kontrole rada Istorijskog arhiva Zrenjanin. Prostorije Arhiva nalaze se u levom krilu zrenjaninske Gradske kuće. Građa se čuva u depoima površine 584m2, u zgradi Gradske kuće i adaptiranom, izmeštenom depo – prostoru. Od 2007. godine Arhiv poseduje i reprezentativan izložbeni salon u kojem se postavljaju izložbe, koje priređuje Arhiv iz građe svojih bogatih fondova i zbirki, ali i ugošćuju izložbe drugih Arhiva, institucija i pojedinaca. U Arhivu se čuva 720 fondova i zbirki sa preko 4.000 metara arhivske građe nastale u periodu od 1765. do 2006. godine. Na osnovu izvršene kategorizacije 1998. god. 67 fondova (1765-1956) je proglašeno kulturnim dobrom od izuzetnog značaja, a 66 fondova (1769-1970) od velikog značaja.

Iz građe je izdvojeno 116 rariteta koji se čuvaju u posebnim uslovima. Dokumenti su pisani na latinskom, nemačkom, mađarskom i srpskom jeziku. Za značajnije fondove su izrađena naučno–informativna sredstva – analitički inventari, imenski i geografski registri. Pored ovih informativnih sredstava postoji i Vodič kroz arhivske fondove koji omogućuje istraživačima lakše snalaženje i pronalaženje dokumenata. Arhiv je opremljen računarima, skenerima i fotoaparatima uz pomoć kojih se vrši digitalizacija arhivske građe, radi lakše dostupnosti korisnicima. Mikrofilmovanje i digitalizacija se obavlja od 2003. godine. Najčešće se koristi arhivska građa Magistrata grada Velikog Bečkereka 1769-1918, na mađarskom jeziku, Gradskog poglavarstva Petrovgrad 1918-1941, na srpskom jeziku, Zbirka crkvenih matičnih knjiga 1746-1895, Zbirka karata i planova 1752-1992, Zbirka povelja 1769-1847.

Arhiv ima i biblioteku sa oko 15.000 knjiga i 3.000 godišnja časopisa i novina. Knjige su iz oblasti istorije, geografije, prava, filozofije, etnologije, medicine, umetnosti itd, na hebrejskom, latinskom, starogrčkom, rumunskom, slovačkom, češkom, slovačkom, češkom, engleskom, francuskom, ruskom mađarskom, nemačkom i srpskom jeziku. Najstarija knjiga datira iz 1576. godine na latinskom jeziku. Neki časopisi i novine su sačuvani u kontinuitetu od 1851. godine i čuvaju se u posebnim uslovima.

Istorijski arhiv Zrenjanin je dobio na upravljanje i Biblioteku – legat dr Nebojše Popova u kojem ima oko 6.000 knjiga, pretežno iz oblasti društvenih nauka ali i književnosti. Sve ove knjige kao i arhivska građa mogu se koristiti u čitaonici Arhiva.

Kontakt:
Istorijski arhiv, Zrenjanin Trg Slobode 10, Tel: +381 23 564 322
Izložbeni salon:
Narodnog fronta 5, tel: +381 23 234 977
Mail: arhivzrenjanin@gmail.com web: www.arhivzrenjanin.org.rs

Leave a Reply